De boefjes van EenVandaag

Volgens EenVandaag is  er paniek in de onderwereld: het Nederlands Forensisch Instituut blijkt in staat te zijn om versleutelde berichten van dure ‘PGP-telefoons’ te halen. De toestellen zouden vooral in het criminele circuit gebruikt worden.

Als het verhaal van EenVandaag zou kloppen en PGP-versleutelde berichten in het wild te kraken zouden zijn dan is de impact enorm. We zijn van dit soort technieken zeer afhankelijk.

Behalve criminelen hebben ook bedrijven, banken, overheden, journalisten, activisten, ondernemingsraden, ambassades, techneuten en risicobewuste burgers deze software in gebruik. Zelf gebruik ik het voor mails met klanten, mijn vrouw en vrienden. Kortom: De techniek is breed in gebruik.

Specifieke aanval

Wat EenVandaag beschrijft is een aanval die in januari van dit jaar bekend werd. Het Nederlands Forensisch Instituut gebruikt een applicatie van Cellebrite, een maker van forensische software. Om berichten te kunnen lezen, moeten de onderzoekers beschikken over het apparaat met daarop ook de geheime sleutels om de berichten te lezen.

De aanval op de berichten is dan ook heel specifiek. Pas als de overheid het toestel in handen heeft, kunnen berichten worden ontcijferd. Welk apparaat je ook hebt, zodra het in kundige, onbedoelde handen valt dan worden de berichten erop gekraakt. Het is niet hetzelfde als het kraken van de techniek. Je moet bij dit voorbeeld de telefoon al in handen hebben. Bij een inbeslagname moet daar wel juridische grond voor zijn.

Server kraken

In de uitzending wordt ook beweerd dat een server in beslag is genomen en de berichten op die server zijn gekraakt. Mocht dat waar blijken dan zou dat groot nieuws zijn. Op de server hebben berichten namelijk nooit in onversleutelde vorm gestaan en ook de sleutels zelf staan niet op de server. Zo’n aanvalt schoffelt de techniek onderuit.

Het punt is alleen dat  EenVandaag niet het begin van bewijs levert en het verhaal ook niet aannemelijk maakt. Er is geen forse steiging in de oplossingspercentages van criminaliteit. Uit documenten blijkt het niet. De passages uit het item zijn gewoon afkomstig van in beslag genomen telefoons.

PGP zal ooit wel te kraken zijn, maar dit is niet het verhaal dat dat bloot legt.

Journalistieke boefjes

Het is bangmakerij voor die ‘oh zo criminele’ versleuteling. De ‘paniek in de onderwereld’ maakt dat beeld nog nét iets sterker. Dat die paniek er is, wordt niet aannemelijk gemaakt. Het klinkt natuurlijk stoer: het zijn vooral boefjes die PGP gebruiken.

De werkelijkheid is ingewikkelder. Zeker 15 redacteuren van de Telegraaf, 10 van de NOS en eentje van EenVandaag zijn te benaderen via hun publieke PGP-sleutel. Dat is handig voor mensen met vertrouwelijke informatie en volstrekt legitiem.