Hobbyproject Stemcomputers

Dinsdag stemt de kamer over een experiment met een stemcomputer. Het hobbyproject ontbeert financiële dekking, sjoemelt met beveiligingseisen en lijkt op één leverancier toe te spitsen.

Het wetsvoorstel is een initiatief van VVD-kamerlid Joost Taverne. Hij wil proberen in een beperkt aantal gemeenten met een computer te stemmen. Wat de test moet kosten is onzeker, omdat de ontwerpen er nog niet zijn. Maar volgens Taverne moeten we rekening houden met een bedrag van minimaal 20 miljoen euro. Landelijk zou dit het tienvoudige zijn.

Geen dekking

Waar het geld vandaan moet komen is voor de VVD’er een raadsel. Daarom wees Minister Plasterk erop dat verkiezingen voor rekening van de gemeenten komen. De reactie van de Vereniging Nederlandse Gemeenten spreekt boekdelen. Na jarenlang roepen dat de computers zoveel geld besparen, hoeven ze hem opeens niet meer.

De rekenmeesters van de VNG zien de bui namelijk al hangen. Na aanschaf van de stemcomputers moet je manipulatie voorkomen. De software heeft updates nodig en fysiek is veel aan beveiliging nodig. Vooral dat laatste is enorm duur als je dat goed wilt doen. Manipuleren kan in seconden. Bewaking is dan ook een continu proces.

Onveilig

Daarnaast valt er al vóór de computer is uitgedacht te twijfelen over de beveiliging. De aangetrokken expertgroep besloot namelijk al heel snel de eisen naar beneden bij te stellen. Wie verkiezingen serieus neemt, zorgt dat mensen in vrijheid kunnen stemmen en dat geheim blijft wat ze stemmen. Ook moet je niet verkiezingen kunnen stelen.

Daarvoor moet je exact weten wat je computers doen: zowel de hardware als de software. Die les hebben we wel van het Volkswagen-dieselschandaal geleerd. Op de productie van de computers zelf zal er volledige regie moeten zijn. Alleen hebben de experts die eis laten vallen, omdat dan de kostprijs van de machines velen malen hoger wordt.

Met dank aan zeer verfijnde microtechnologie wordt het steeds lastiger manipulatie of het opslaan van stemgedrag te detecteren. Dat is allemaal theoretisch geneuzel zolang je de verkiezingen maar gelooft. Alleen als dat niet het geval is dan heb je een dijk van een probleem: verkiezingen gaan immers over het overtuigen van de verliezer.

Grondwettelijke regels

In Duitsland zijn daarom stemcomputers defacto verboden door het grondwettelijk hof. Dat redeneert namelijk zo dat iedereen altijd moet kunnen begrijpen hoe verkiezingen lopen. Kun je het systeem niet uitleggen aan mijn 84-jaar oude moeder dan houdt het gewoon op. Democratie hoort namelijk geen zwarte magie te zijn.

Maar Joost Taverne heeft een broertje dood aan rechters die op grondrechten toetsen. Hij negeerde de uitspraak van het Hof om doodleuk zijn mede politici in het debat te doen geloven dat juist in Duitsland stevig werd geëxperimenteerd met stemcomputers. Minister Plasterk corrigeerde hem hierop.

Ongeloofwaardig

En waarom doet Joost het allemaal? Volgens zijn Twitter-feed voor de gehandicapten, die dan zelfstandig kunnen stemmen. Nogal ongeloofwaardig als je bij de VVD hoort. De partij probeerde een paar weken geleden nog te voorkomen dat ondernemers hun winkels voor rolstoelen toegankelijk moeten maken of hun website vriendelijker voor blinden.

Dinsdag stemt de Kamer het wetsvoorstel waarschijnlijk af. Hoe de computers eruit gaan zien is nog onbekend. Maar waarschijnlijk werken ze ongeveer zoals Smartmatic, dochter van de Britse SGO Groep, ze maakt. Dat bedrijf mocht namelijk op uitnodiging van de VVD een lobbytocht langs politici maken. Ze leveren ook een prima oplossing als we alleen beveiligingseisen en democratische controlemechanisme loslaten.

Waarom is de VVD zo tegen transparantie?

Als we iets kunnen leren van de Panama-papers dan is het wel dat transparantie helpt om louche zaken aan het licht te brengen. Daarom debatteert de Tweede Kamer woensdag over een wet om allerhande schijnconstructies rond transparantie af te dichten, maar de VVD voert het verzet aan. Waarom?

Na jaren van voorbereiding gaat het parlement over de Wet open overheid (Woo) debatteren. De wet voorkomt schijnconstructies waar overheden via schimmige verenigingen en stichtingen documenten aan transparantie onttrekken, dwingt betere digitalisering van documenten af, zou eindelijk eens zorgen dat er een lijst is van documenten die we in huis hebben en voorziet in een informatiecommissaris die helpt de zaakjes op orde te krijgen.

Advies, advies, nog meer advies

Maar de VVD verzet zich met hand en tand. Eerst riep de partij dat de Raad van State nog maar eens moest gaan kijken, maar bedacht zich toen dat die al een advies had uitgebracht. Dus die vlieger gaat niet op.

Vervolgens bedenkt de partij nu dat Actal advies moet uitbrengen. Dit is een adviesorgaan tegen regeldruk voor bedrijven, burgers, en beroepsbeoefenaren in de zorg, onderwijs, veiligheid en sociale zekerheid. Dit orgaan kijkt dus naar andere groepen en Maar het levert wel vertraging op.

En de VVD wil dat het BIT, het Bureau ICT Toetsing iets van de wet vindt. Dat is best grappig, want het beleid om digitalisering van documenten op orde te krijgen is een lopend project onder verantwoordelijkheid van een VVD’er. Normaliter toetst het BIT op bestaande programma’s of projecten van €5.000.000 of meer en dat is er met deze wet nog niet.

Waarom het maken van een documentenlijst vijf miljoen of meer moet kosten met beschikbare oplossingen, is mij een raadsel. Maar het levert opnieuw vertraging op.

Niet in mijn tuin

Toch is dat niet alles. De VVD verzet zich ook tegen het plaatsen van de Tweede Kamer onder transparantie, want een ambtenaar moet openbaar opereren maar een volksvertegenwoordiger kennelijk niet. Verder zijn er amendementen om veel misbruikte weigeringsgronden overeind te houden en de schijnconstructies om documenten aan het publiek te onttrekken in stand te houden. Transparantie is leuk, maar niet als het jezelf betreft. Dus is ook de bestuurdersclub VNG tegen.

Natuurlijk zegt de partij tijdens het debat enorm voor transparantie te zijn. De problemen van gebrekkige transparantie legt de partij bij de cultuur. Vreemd genoeg is deze partij dan ook weer tegen een informatiecommissaris die juist in veel landen in Europa leidt tot een andere cultuur.

Na alle affaires met frauderende VVD-bestuurders zou je verwachten dat de partij iedere schijn van schimmigheid zou vermijden. Het tegendeel is echter waar. Met de nieuwe wet zou er veel openbaar worden van wat nu verborgen blijft. Kennelijk zitten daar zaken tussen die voor sommige partijen echt te gevoelig zijn. Komende dinsdag wordt er gestemd en dat is openbaar. Dan kunnen we in alle transparantie zien wie echt wat te verbergen heeft.

Privacybescherming moet burger vertrouwen in overheids-ICT geven

DEN HAAG – Wil de overheid nog serieus worden genomen dan moet er worden gewerkt aan vertrouwen bij de burger. Daarvoor zal de privacybescherming beter moeten. Dat bleek tijdens het debat over de DigiNotar-affaire in de Tweede Kamer. Bijna alle partijen zijn bezorgd over de vele beveiligingsincidenten bij de overheid. Er moet veel duidelijk worden over de crisis, maar een parlementair onderzoek zit er niet in. Lees het verhaal op NU.nl.

Ede start onderzoek zwarte school

EDE – De gemeente Ede gaat de bestuurscultuur bij de zwarte basisschool Zuiderpoort onderzoeken. Volgens de wethouder is de problematiek dat de school geen gemengde samenstelling heeft ‘heel erg groot’. Dat zei verantwoordelijk wethouder Evert van Milligen (VVD) donderdagavond tijdens het vragenuurtje in de raadsvergadering. Hij reageerde daarmee op de commotie rond de basisschool, die ontstond toen het bestuur voorstelde om allochtone leerlingen te weigeren. Lees het verhaal op NU.nl.

SP wil opheffing bedrijf achter OV-chipkaart

AMSTERDAM – Het bedrijf achter de OV-chipkaart, Trans Link Systems (TLS), moet worden opgeheven en de taken moeten worden overgeheveld naar het Ministerie van Infrastructuur en Milieu. Dat voorstel doet de SP tijdens de begrotingsbehandeling in de Tweede Kamer. De partij hoopt met het schrappen van TLS op meer regie bij de invoering van het miljardensysteem rond de ov-chipkaart. Lees het verhaal op NU.nl.

SP en VVD willen strippenkaart voorlopig behouden

AMSTERDAM – De SP wil dat demissionair minister Camiel Eurlings (CDA) van Verkeer de afschaffing van de strippenkaart voorlopig opschort. Eerst moeten alle problemen met de ov-chipkaart worden opgelost. Ook de VVD wil een pas op de plaats. De SP eist woensdag in een debat met de minister dat de reiziger na afschaffing van de strippenkaart niet duurder uit is, en dat maatschappelijke organisaties weer om de tafel zitten over de overgang. Lees het verhaal op NU.nl.

Europarlement wil individuele downloader aanpakken

AMSTERDAM – Het Europarlement heeft ingestemd met een rapport dat aanstuurt op een harde lijn op het gebied van het beschermen van intellectueel eigendom. Daarmee vragen de politici de Commissie bijvoorbeeld stevig in te zetten op het bestrijden van het uitwisselen van muziek, films en games. Inzet van de discussie is het rapport van Europarlementariër Marielle Gallo dat zich richt op de bescherming van internationaal eigendom. Lees het verhaal op NU.nl.

Motieregen om OV-chipkaart klantvriendelijker te maken

AMSTERDAM – Met een veelvoud aan moties proberen kritische Tweede Kamerleden in te grijpen in het OV-chipkaartproject en de overstap van Amsterdam op het elektronisch openbaar vervoerbiljet uit te stellen. Nadat dinsdag bekend werd dat de provincie Gelderland de persoonlijke gegevens van 168.000 reizigers lekte via een website, is voor een aantal partijen de maat vol. De Socialistische Partij (SP) vraagt Eurlings om de regio’s de regie te ontnemen en zelf de controle te nemen. Lees het verhaal op NU.nl.

OV-chipkaart mag reizen niet duurder maken

AMSTERDAM – Reizen met de OV-chipkaart mag voor reizigers gemiddeld niet duurder worden. De Tweede Kamer schaarde zich donderdagavond achter een motie van PVV-kamerlid Richard de Mos. Eerder was de regel dat de overstap op het digitale reisbiljet de vervoerders niets extra mag opleveren. Demissionair verkeersminister Camiel Eurlings (CDA) had eerder al opdracht gegeven om het prijsbeleid in alle regio’s te onderzoeken. Ook zegt hij toe zich in te zetten om de kosten voor reizigers in de hand te houden. Lees het verhaal.

Zes plannen voor een transparante overheid

De overheid moet transparant worden en daarvoor moet de ICT drastisch op de schop. Met plannen en moties probeert de Tweede Kamer over hun termijn Nederland te besturen. Zes plannen.

Volgens kamerlid Mariko Peters (GroenLinks) leverde dertig jaar recht op toegang tot documenten via de Wet openbaarheid van bestuur niet voldoende op. Teveel blijft ontoegankelijk. Daardoor is het volgens haar lastig te weten wat de overheid uitspookt van ons geld en de macht goed te controleren. Techniek en wetswijzigingen moeten dat veranderen, stelt ze in een plan dat wat haar betreft onderwerp voor de verkiezingen wordt. Ondertussen moeten de cloud en open standaarden gegevens toegankelijker maken en de ICT-kosten van de overheid drukken. Lees het verhaal op Webwereld.