Censuur politie helpt strijd tegen racisme niet

Het lijkt een onschuldig berichtje in de Leeuwarder Courant. De politie gaat – ongetwijfeld goed bedoeld – op bezoek bij Facebookers die zich schuldig zouden maken aan opruiing, discriminatie en belediging. Wie kan nou tegen zijn? Nou ik.

Want als we het bericht nader gaan ontleden dan is de materie toch iets complexer de agenten Naomi Hoekstra en Willem Feenstra voorspiegelen. Neem het voorbeeld dat ze aandragen:

Iemand die ik bezocht, had een foto van vluchtelingen geplaatst met een tekstballon waarin stond: ‘We gaan roven en verkrachten’.

Dat dit smakeloos, niet mijn stijl en weinig respectvol is, staat wat mij betreft niet ter discussie. Maar wat agent Feenstra hier beschrijft, is ook duidelijk een geval van iemand die de spot drijft. Dit is evident ingegeven door recente nieuwsberichten in Duitsland. Waarschijnlijk is zo’n uiting niet strafbaar, maar dat weten we pas zeker als er een onafhankelijke rechter naar heeft gekeken. Maar dat gebeurt niet volgens Feenstra:

Dan leg ik uit dat zoiets niet kan. En dan wordt zo’n bericht verwijderd.

Anders gezegd: het gevolg van een bezoek van de politie is dat de meningsuiting wordt verwijderd. En daar zit het eerste probleem, want die rol mag de overheid niet hebben zegt het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens:

Een ieder heeft recht op vrijheid van meningsuiting. Dit recht omvat de vrijheid een mening te koesteren en de vrijheid om inlichtingen of denkbeelden te ontvangen of te verstrekken, zonder inmenging van enig openbaar gezag

Het signaal wat de overheid afgeeft is heel duidelijk. Sociale media worden continue afgestruind naar opinies die onwenselijk zijn. Daarop volgt een bezoek van de politie en het eind van het liedje is dat de posting wordt verwijderd. Hoeveel meer inmenging van openbaar gezag kun je hebben? Waar je bij diefstal de overheid tot actie moet manen is men hier wel heel pro-actief.

Misdrijf

Dat betekent niet dat alles geroepen mag worden. De wetgever heeft grenzen gesteld en als je die overgaat pleeg je een misdrijf. Dat is het tweede probleem met de handelwijze van de agenten. Zij stellen dat die strafrechtelijke grens is overtreden en dat het gaat om discriminatie, belediging of opruiing. Zoiets is complex en daarom hoort dit bij de rechter thuis.

Maar laten we even Feenstra en Hoekstra volgen in hun redenering. Dan is hun handelen op z’n zachtst gezegd vreemd. Op opruiing staat vijf jaar cel en dat is meer dan de straf die het wetboek van strafrecht kent voor bijvoorbeeld hacking, dood door schuld, inbraak, mishandeling, winkeldiefstal of verduistering. Daarbij moeten we bedenken dat opruiing daadwerkelijk gevaarlijk is, omdat hier een georganiseerd geweldsaspect om de hoek komt.

Geen actie

En dit is het derde probleem. Discriminatie is een dijk van een probleem. In 2013 werden er 3600 meldingen bij de politie gedaan, kwamen er 1600 aangiften en landden slechts 83 zaken bij het Openbaar Ministerie.

In 2014 nam het aantal antisemitische incidenten met 71 procent toe ten opzichte van een jaar eerder. En als iemand oproept tot geweld tegen Israëlische toeristen krijgt deze persoon alle ruimte om die oproep op nationale televisie te herhalen. En dat maakt het resultaat van het handelen van Feenstra en Hoekstra zo laakbaar: zij bedrijven niet alleen censuur, ze dekken het daadwerkelijke probleem toe.

Europees Hof van Justitie maakt cloud tastbaarder

Dinsdagochtend heeft het Europees Hof van Justitie besloten dat privacygaranties in een besluit van de Europese Commissie tussen de Verenigde Staten en Europa onvoldoende zijn. Dat betekent dat bedrijven moeten gaan nadenken waar data in de cloud precies staat.

Inzet van de zaak is de Safe Harbor Agreement tussen Europa en de Verenigde Staten. Dit besluit is noodzakelijk, omdat de bescherming van de persoonlijke levenssfeer in Europa beter is geregeld dan in de VS. Omdat je niet zomaar persoonsgegevens in een rechtsgebied mag bewaren dat niet voldoet aan onze standaarden moest er iets worden geregeld.

Facebook

Of de huidige Safe Harbor regels onze rechten wel voldoende waarborgt, was lang onduidelijk. Tot de onthullingen van Snowden kwamen en heel duidelijk werd dat onze gegevens massaal worden geanalyseerd door Amerikaanse inlichtingendienst NSA. Daarbij werd meer en meer duidelijk dat dit niet te verklaren is vanuit nationale veiligheid en dat er duidelijk ook economisch werd gespioneerd. Dat betekent dat persoonsgegevens zijn misbruikt. Volgens de VS is dat niet zo, maar onder ede durfde niemand dat bij de Ierse rechter te verklaren.

De Oostenrijker Max Schrems voerde een aantal zaken en sleepte rond de NSA-spionage uiteindelijk Facebook voor de rechter, omdat dat dat bedrijf onze gegevens op Amerikaanse servers verwerkt. Omdat het Europese hoofdkantoor van dit bedrijf in Ierland staat, moest daar worden geprocedeerd. Daar is het inmiddels bij het Hooggerechtshof die vragen aan het Europese Hof van Justitie stelde.

Ongeldig

Uiteindelijk kwamen die met het oordeel dat de beschermende maatregelen van de Safe Harbor Agreement onvoldoende zijn en daarmee wordt niet langer aan Europese regels voldaan. Kort gezegd: je mag data van Europese burgers niet zomaar in de Verenigde Staten opslaan. Daar wordt namelijk niet aan de bescherming voldaan die wij gewend zijn.

Dat betekent niet dat er niets in de VS mag worden opgeslagen, maar dat daarover afspraken moeten zijn gemaakt. Amerikaanse bedrijven zelf met de toezichthouder (in ons geval het CBP) afspraken en vastleggen in Binding Corporate Rules (BCR), zodat er meer zekerheid is dat aan onze wetgeving wordt voldaan. Dat Facebook, Google en andere bedrijven dit gaan doen, is wel duidelijk.

Zelf nadenken

Maar voor Nederlandse bedrijven betekent dit dat er meer moet worden nagedacht wat er met persoonsgegevens gebeurt. Je kunt niet langer zeggen ‘het staat in de cloud’, maar moet meer van die cloud weten. Na 1 januari 2016 kan de toezichthouders forse boetes opleggen wie zich niet aan de wetgeving houdt. Daarbij kun je niet zomaar de schuld in de schoenen schuiven van de cloudleverancier.

De uitspraak betekent dus dat de bedrijven zelf verantwoordelijkheid moeten nemen wat ze met onze gegevens doen. Afspraken tussen toezichthouders en cloudaanbieders zul je moeten checken. Want bijna religieus naar de hemel wijzen zeggen ‘jouw data is nu daar’ is sinds vandaag echt onvoldoende.

Slavernij 2.0

Een week lang mag ik geen nieuwe vrienden maken op Facebook. Met die straf wil het bedrijf mijn wangedrag op het sociale netwerk bestraffen.

Probleem is alleen dat ik geen flauw idee heb wat ik nu precies heb misdaan. En het bedrijf geeft niet thuis. Opeens staat de macht van het bedrijf in volle omvang op mijn agenda.

Naar verluidt zal Facebook bij de beursgang honderd miljard dollar waard zijn. Daarmee kopen aandeelhouders een sociaal netwerk met negenhonderd miljoen gebruikers. Daarnaast mag gedeeld worden in de opbrengsten van het verhandelen van zeer gedetailleerde en persoonlijke profielen. En misschien nog het mooiste: je koopt een aandeel in slavernij 2.0.

Ik heb Facebook altijd ongemakkelijk gevonden. Het platform werkt prettig maar de reputatie van het bedrijf is twijfelachtig. Het bedrijf kent de patronen van gebruik, heeft gedetailleerd inzage in waar mensen zijn, wat ze doen, wie tot hun sociale netwerk behoort, wat hun leefpatronen zijn en als mensen een scherm open laten staan zelfs waar ze op internet verschijnen. Dat klinkt misschien onschuldig, maar de data is veel geld waard.

We worden bewust lid van Facebook, maar daar valt toch wel iets op af te dingen. Facebook – en ook andere sociale netwerken – kenmerken zich juist door het ‘Je moet meedoen of je mist iets’- gevoel. Een contact via Facebook is efficiënter te onderhouden dan een contact in het fysieke leven.

In oktober zal ik veel oud-schoolgenoten ontmoeten van het Marnix College in Ede, mijn middelbare school. Ter voorbereiding worden klassenfoto’s uitgewisseld en wordt digitaal gekeuveld met oude bekenden. Ik weet dit via een foto, waarop ik – ongevraagd – werd herkend en aangeduid. Het voordeel is helder: nu zijn mensen al wat bijgepraat en is de reünie een feest der herkenning. Niet meedoen betekent beginnen met een achterstand. Een stuk sociale druk.

Die druk voert Facebook verder op met Spotify. Legaal muziek luisteren via Spotify kan alleen met een Facebook-profiel. Omdat het muziek betreft deelt u – als u niet oplet – het meest intieme wat u heeft: uw emotionele gesteldheid. Zo zijn er meer diensten met deze beperking. Bedrijven, zoals bijvoorbeeld KLM, hebben al marketingacties gehouden waar alleen Facebook-klanten van kunnen genieten. En als de gedachtekronkels van IT-dienstverlener Cap Gemini werkelijkheid worden dan zal Facebook ook gaan dienen als inlog voor overheidsdiensten in plaats van DigiD.

Controlerende macht
Facebook is een machtige partij. Wie zich als gebruiker aanmeldt moet dan ook voldoen aan de grillen van de firma van Mark Zuckerberg. Hij stelt de regels. Misbruik wordt gestraft. Dat merkte bijvoorbeeld ook Rebecca Gomperts, arts en abortus-voorvechter bij Women on Waves. Zij plaatste een plaatje over de werking van de pil dat prompt werd verwijderd. Pas nadat sociale onrust ontstond stond Mark het plaatje schoorvoetend toe.

Facebook filterde ooit ook de link Collateral Murder uit. In de film is te zien hoe vanuit een Amerikaanse gevechtshelikopter twee journalisten door Amerikaanse soldaten zijn doodgeschoten. Wie deze link intypte zag de verwijzing verdwijnen. Na kritiek veranderde het beleid, maar toen was de storm rond het onderwerp al geluwd. Ook pro-marihuana berichten of blote billen zijn niet welkom. Vorig jaar werden voorafgaand aan een Brits prinselijk huwelijk de accounts van vijftig kritische groepen op vage gronden opgeheven.

Straf
Maandag werd mij een straf uitgedeeld. Ik mag zeven dagen lang geen nieuwe vrienden aan mijn profiel toevoegen. Volgens Facebook heb ik iemand uitgenodigd die ik niet ken. Hoe ze dat weten is mij een raadsel. Iemand kan hebben geklaagd, een algoritme in de computer kan het hebben bepaald, een medewerker kan de groei in contacten vreemd vinden, verslaggeving van mijn hand kan onwenselijk zijn of iets wat ik nu niet voorzie kan het hebben getriggerd. Wat het ware verhaal is? Ik weet het simpelweg niet. Er is geen wederhoor of recht op verweer. Ook voorlichting zwijgt dagen lang en stelt nu dat er uitnodigingen zijn die te lang onbeantwoord zijn gebleven. Hoe vaag kun je redeneren? Mark heeft besloten dat je een week sociaal uitgesloten bent en dat is het dan. Ik vind het vooral boeiend om eens mee te maken.

In mijn profiel staat iets wat niet correct is en daarmee gaat Facebook nu de boer mee op. Erachter komen wat er is gebeurd is lastig, maar niet onmogelijk. De Wet Bescherming Persoonsgegevens geeft mij het recht de gegevens over mijzelf in te zien en te corrigeren. Maar dat is een hele toer. Toch ga ik het proberen. Het project Give me my data probeert hierbij te helpen.

In een paar jaar tijd hebben we ons sociaal geknecht op een platform, waarbij Mark bepaalt welk regime we mogen bekritiseren, welke contacten we leggen, of we voorlichting over de pil mogen hebben en of oorlogsmisdaden wel of niet mogen worden besproken. Was ooit slavernij iets dat je overkomt, inmiddels zijn we zo ver afgegleden dat we een onzichtbare macht laten beslissen wat goede kennis is om te hebben en wat niet. Verweren kan niet, want Facebook weet wat goed voor je is. De realiteit is dat we daar zelf voor kiezen. Zo werkt slavernij 2.0 dan ook wel weer.

Colombia censureert verkiezingsverslaggeving

AMSTERDAM – Verslaggevers in het Zuid-Amerikaanse Colombia mogen vanaf maandag alleen onregelmatigheden verslaan na bevestiging en goedkeuring door de overheid. Deze regel geldt ook bij gebruik van Facebook en Twitter. De Colombianen gaan vandaag naar de stembus om een nieuwe president te kiezen. Tijdens de campagne speelde het gebruik van sociale netwerken een grote rol. De zittende regering voerde dan ook speciaal voor deze verkiezingen de regelgeving in. Het is de regering op veel kritiek komen te staan, vooral op internet leidde het tot grote discussie. Lees het verhaal op NU.nl.

‘Firewall China filtert ook Amerikaans verkeer’

AMSTERDAM – Door veranderingen in de Chinese firewall voor het filteren van internetverkeer, wordt ook verkeer uit de rest wereld geblokkeerd. De wijzigingen gaan zover dat zelfs internationaal verkeer naar China wordt getrokken en in de gaten kan worden gehouden.
Dat blijkt nadat internetgebruikers in Chili en Amerika klaagden dat zij websites als Facebook en Twitter opeens niet meer konden benaderen. Het Nederlandse beveiligingsbedrijf Fox IT en diverse beheerders wereldwijd deden onderzoek en komen tot de slotsom dat het Chinese internetfilter de problemen veroorzaakt. Lees het verhaal op NU.nl.

ICT Roddels 287: Frits Wester over Twitter bij de val van Balkenende IV

Er was al veel ICT-nieuws de afgelopen week, maar iets leuks ontstond bij de val van het Kabinet Balkenende IV. De verslaglegging vond voor een groot gedeelte plaats op twitter. Bijzonder daarbij is de rol die de politiek verslaggever Frits Wester (@fritswester) bijzonder. Hij was de eerste die de val twitterde en kreeg er ruim 8000 followers bij de afgelopen nacht. Op sommige momenten kwamen er meer dan 50 volgers per minuut bij. We spreken met hem en hij is enthousiast wat twitter toevoegt aan zijn werk.

Verder spreek ik met Jasper Bakker van Webwereld over de rechter die Centric dwingt om een klant te helpen bij het wegmigreren bij hun product, de breuk tussen HP en Cisco, de 50 miljoen voor c2000, de privacyrechtszaken tegen Facebook en de vingerafdrukkendatabase. Uiterst voorzichtig spreken we ook over Pretium.