Remco Groet: Voorbereiden op een datalek

Iedere organisatie wordt een keer geconfronteerd met een datalek. Met die wetenschap kun je voorbereidingen treffen om de gevolgen te beperken als de situatie zich opeens aandient. Welke plannen moet je maken en hoe reageer je als er echt een datalek is. Remco Groet van de Informatiebeveiligingsdienst (IBD) gaat in gesprek met Brenno de Winter over het voorbereiden en het omgaan met een datalek.

Doelgroep: bestuurders en medewerkers van crisisteams die ingezet worden wanneer een datalek een feit is.

Leerpunten:
· Denk na over een datalek voordat het optreedt
· Wees transparant
· Oefen een datalek regelmatig
· Maak een goed communicatieplan

1-0

Met het aannemen van de Wet open overheid door de Tweede Kamer staat het 1-0 voor de burgers versus VNO/NCW en de Vereniging Nederlandse Gemeenten. Vooral die laatste club lijkt de eigen organisatie steeds belachelijker te maken.

VNG-directielid Kees Jan de Vet had het er maar druk mee de laatste weken. Hij had rode vingertjes van het sturen van brandbrieven naar de Tweede Kamer en het bellen naar de politici om vooral tegen meer transparantie te stemmen. Zijn verhaal is al jaren dat hij transparantie een warm hart toedraagt, maar de daden van hem en zijn vereniging zijn telkens anders. Zijn club adviseert al jaren in obstructie van transparantie, het op kosten jagen van burgers, het buitenspel zetten van digitale hulpmiddelen en het coördineren van verzet tegen iedere verandering.

Niks bereikt

Als het aan hem en zijn VNG had gelegen, gebeurt er niets. Want zoals de beste man al verkondigde bij een hoorzitting in 2014 wilde hij af van de druk om tijdig volgens de Wob zaken te leveren. De gemeenten zouden dan vanzelf transparanter worden. Een nieuwe wet was volgens hem echt niet nodig. Al eerder werd beterschap beloofd, maar ook toen veranderde er bitter weinig.

Maar transparantie en het leveren van informatie staat of valt met digitalisering van de documentenstroom. Van die stap is ook weinig terecht gekomen. Eerdere initiatieven om bijvoorbeeld het uitwisselen van gegevens te verbeteren zijn onder verantwoordelijkheid van de VNG onder aanvoering van Kees Jan op weinig uitgedraaid.

Geen rol

Hoe het ook zij Kees Jan was actief in het tegenwerken van de wet namens de gemeenten. Het leek goed te werken, want vooral het CDA had goed geluisterd naar de VNG. En ook Plasterk wees erop:

Dat is consistent, mede omdat ook andere overheden, bijvoorbeeld de VNG, kritisch hebben gereageerd op het voorliggende voorstel.

Wat de Minister en de VNG gemakshalve even vergeten, is dat de bestuurdersclub geen overheid is. Sterker nog: wil de VNG namens gemeenten spreken dan moet er een mandaat zijn en dat is er niet. In diverse gemeenten wordt veel transparanter geopereerd en gewerkt aan een digitale omgeving om aan de wet te voldoen. Kees Jan spreekt voor zijn beurt.

Yes we can

Als Kees Jan de energie die hij de laatste weken heeft getoond in het tegenwerken van de wet de laatste jaren had gehad bij voor elkaar boksen van betere archieven, betere transparantie, een cultuurveranderingen dan hadden we misschien geen wetswijziging nodig. Maar het typeert de negatieve houding van de VNG. Altijd ‘nee we kunnen het niet’ als boodschap. In plaats van een optimistische handen uit de mouwen slaan en dingen wel bereiken. Want de stappen om wel informatie toegankelijk te maken zijn niet moeilijk.

Ondertussen is Kees Jan bezig met een nieuw project: een commissie adviseren over het inrichten van het lokaal bestuur. Welke boodschap zal hij daar uitstralen?

Steden verlagen jaarlijkse bijdrage VNG

UTRECHT – In een extra vergadering van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) is besloten om te bezuinigen op de jaarlijkse bijdrage van de gemeenten aan de vereniging. 60 procent van de gemeenten stemden voor een besparing van twee procent op het budget. Ook voor de jaren erop moet de VNG jaarlijks het budget met twee procent naar beneden bijstellen. Lees het verhaal op NU.nl.

CBP eist verwijdering persoonsgegevens site VNG

AMSTERDAM – Het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP) heeft de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) op de vingers getikt voor het noemen van namen van burgers op hun website. Juridische adviezen aan gemeenten moeten voortaan geanomiseerd worden. Dat schrijft de toezichthouder, die onderzoek deed nadat een ambtenaar een klacht had ingediend. De man had bij alle gemeenten informatie opgevraagd met een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). Lees het verhaal op NU.nl.

Journalist in hoger beroep tegen Wob-vonnis VNG – PERSBERICHT

De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) is geen bestuursorgaan waarop de Wet openbaarheid van bestuur van toepassing is. Dat heeft de bestuursrechter in Arnhem bepaald. Praktisch gesproken betekent dit dat de VNG documenten over falend ICT-beleid niet hoeft te openbaren. De zaak was aangespannen door onderzoeksjournalist Brenno de Winter, die van mening is dat de beleidsdocumenten onder de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) horen te vallen. Maar aan die inhoudelijke toetsing kwam de rechter niet toe. De Winter tekent hoger beroep aan bij de Raad van State.

Aanleiding voor de zaak was de uitvoering van een belangrijk onderdeel van het Nationaal Uitvoeringsprogramma van het Ministerie van Binnenlandse Zaken. Dit ICT-beleid is belangrijk bij de modernisering van gemeenten en ondervindt de nodige ernstige problemen. Toen de VNG weigerde openheid van zaken te geven over het verloop van dit programma, omdat ze daartoe niet verplicht zou zijn, stapte De Winter naar de rechter. Inmiddels is duidelijk dat de gemeentelijke belangenbehartiger veel te verwijten valt bij het falen van dit ICT-beleid. Lees de rest van het persbericht en de uitspraak op BigWobber.nl.

GroenLinks wil ‘openbaarheidswaakhond’ oprichten

AMSTERDAM – Het moet voor de overheid moeilijker worden om informatie bij de burger weg te houden, vindt GroenLinks. De partij wil het onderwerp verheffen tot verkiezingsthema en is van plan de wetten op dit fundamenteel te veranderen. Voor toegang tot overheidsinformatie kunnen burgers nu gebruik maken van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). Die wet is volgens het kamerlid Mariko Peters vaak een moeizame gang voor de burger, omdat verzoeken maandenlang duren, vaak eindigen in juridische procedures, en informatie uiteindelijk toch niet beschikbaar komt. Lees het verhaal op NU.nl.

Zes plannen voor een transparante overheid

De overheid moet transparant worden en daarvoor moet de ICT drastisch op de schop. Met plannen en moties probeert de Tweede Kamer over hun termijn Nederland te besturen. Zes plannen.

Volgens kamerlid Mariko Peters (GroenLinks) leverde dertig jaar recht op toegang tot documenten via de Wet openbaarheid van bestuur niet voldoende op. Teveel blijft ontoegankelijk. Daardoor is het volgens haar lastig te weten wat de overheid uitspookt van ons geld en de macht goed te controleren. Techniek en wetswijzigingen moeten dat veranderen, stelt ze in een plan dat wat haar betreft onderwerp voor de verkiezingen wordt. Ondertussen moeten de cloud en open standaarden gegevens toegankelijker maken en de ICT-kosten van de overheid drukken. Lees het verhaal op Webwereld.

BZK schuift falend NUP door naar nieuw kabinet

BZK weigert de regie bij het NUP te nemen en schuift de hete aardappel naar het volgend kabinet. De SP wil nu actie om een fiasco van honderden miljoenen te voorkomen.

In februari is aan het licht gekomen dat het helemaal mis is met het Nationaal Uitvoeringsprogramma Dienstverlening (NUP) en e-Overheid. Onderzoeker en oud-AFM-topman (Autoriteit Financiële Markten) Arthur Docters van Leeuwen trekt in een zogenaamde Gateway Review vernietigende conclusies. Hij heeft daarin een “code rood” afgegeven. Lees het verhaal op Webwereld.

School dwingt student tot excuses informatieverzoek

AMSTERDAM – Een student van de Haagse Hogeschool heeft een nieuwe opdracht voor een afstudeerscriptie gekregen, omdat gemeenten geklaagd hadden over zijn informatieverzoek rond brandveiligheid. Zijn verzoek om documenten moet onder excuses worden ingetrokken. Jeroen Reitsema probeert met een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur duidelijk te krijgen of gemeenten voldoende toezicht op brandveiligheid uitoefenen. De informatie moet een afstudeeronderzoek van de Academie voor Bestuur, Recht en Veiligheid van de Haagse Hogeschool voeden. Daarna komt de informatie in een online overzicht. Lees het verhaal op NU.nl.